"Wat als macht niet meer is dan pluche aan je kont?"

Gedachten bij de notulen van 8 juni

Van de week kreeg ik notulen onder ogen van een op 8 juni van dit jaar gehouden vergadering. Daarin staat onder andere te lezen: “… licht toe dat de raad nog nee kan zeggen tegen het stadskantoor. De maandelijkse kosten van het nieuwe pand worden gelijk gehouden met de kosten voor de huidige vijf panden.(…)”

Deze zeer opmerkelijke zin raakt de kern van de reden waarom ik geen deel meer uitmaak van de CDA fractie. Immers, op 10 oktober 2010 stelde ik al technische vragen over de kosten van het stadskantoor. Dat was toen naar aanleiding van de aanbesteding van de tekening. De eerste, in een hele reeks vragen, luidde: “Wat is het begrote jaarlijkse exploitatiebedrag voor huisvesting in de huidige en in de nieuwe situatie (prijspeil 2010)?”

Het onthutsende antwoord één of twee weken later op die vraag was: “In de begroting 2010 is € 5.6 miljoen geraamd voor huisvesting. In de nieuwe situatie zal dit bedrag € 8.5 mln bedragen (prijspeil 2010) Het verschil wordt voor € 0,5 mln verklaard door toegevoegde indexatie vanaf 2006 en extra budget voor klimaatbeheersing en sprinkler. De rest van het verschil is gedekt door het dekkingsplan zoals opgenomen in de Investeringsbegroting 2007. De gebruikersbudgetten zijn voorlopig op de oude standaard bepaald. Afhankelijk van het inrichtingsplan dat in de komende periode wordt ontwikkeld, kan de verdeling over de posten en de hoogte van de posten nog wijzigen.”

Eén van de andere vragen die ik in oktober 2010 stelde was: “Wat zijn de consequenties voor de exploitatie van de parkeergelegenheid rondom het nieuwe stadskantoor?” Het antoor hierop: “Voor de bouw van het nieuwe stadskantoor dient voorzien te worden in de bijbehorende parkeervoorziening. Dit onderdeel behoort bij het project Spoorzone en niet bij HNK. Te zijner tijd zal de gemeente als werkgever parkeerplekken afnemen van een parkeervoorziening in de nabijheid. De kosten hiervan zijn echter afhankelijk van de prijs van die parkeervoorziening en die is nog niet bekend.” Met andere woorden: de kosten voor parkeren stijgen flink (want die zijn nu nihil), maar die houden we buiten de kosten van de nieuwe huisvesting. Samen met de VVD en Stadsbelangen stelde ik daar in een motie in de afgelopen raadsvergadering opnieuw vragen over. Die werden gesteund door een ruime raadsmeerderheid omdat iedereen wel eens wil weten hoe het zit.

Op 7 juni, dus een dag voordat bovenstaande zin in de betreffende notulen werd opgetekend, werd de nieuwe strategienota stadskantoor naar de raad gestuurd. In deze nota worden kosten en dekking flink door elkaar gehaald, net als in de alinea hierboven overigens. 5,5 miljoen is hierdoor plotseling 7 miljoen geworden en 8,5 miljoen is hierdoor ook plotseling 7 miljoen geworden. Door de bedragen eenvoudig te herschikken blijkt dat het consequent door elkaar gebruiken van de termen kosten en dekking er slechts toe dient de lezer zand in de ogen te strooien. Maar ja, er zijn natuurlijk altijd lezers die dat onderscheid wel kennen.

De antwoorden op de vragen leidden een jaar geleden uiteindelijk tot veel onrust in de fractie. Immers, ik was (en ben) niet bereid om meer voor nieuwe huisvesting te gaan betalen dan nu het geval is. Een standpunt dat de hoofdrolspelers voor de verkiezingen overigens nog allemaal deelden. Een kostenstijging van 3 miljoen betekent zonder meer dat er extra moet bezuinigd. Een forse extra aderlating op een toch al niet misselijke bezuiniging van 30 miljoen op jaarbasis. Het stadskantoor betekent direct dat er minder geïnvesteerd kan worden in mensen. Dat is een boodschap die ik niet wil en niet kan verkopen aan de kiezers. Een bibliotheek minder, verstrekkingen in de WMO minder, een stadskantoor er bij en kantoren die achterblijven voor de leegstand. Het is misschien flauw om het zo te stellen, maar de bibliotheek in Tanthof is inmiddels gesloten. Dat is een keuze, maar niet de mijne.

Onlangs zei iemand dat de raad een jaar geleden nog wel had kunnen besluiten om de bouw van het stadskantoor te stoppen, maar nu niet meer. Maar een jaar geleden waren de getallen al bekend en is er al gezegd dat dit niet verder kon. Over een jaar zal opnieuw blijken dat de bouw van het stadskantoor dan een jaar geleden nog makkelijk gestopt had kunnen worden. Het rapport van Ernst en Young toont aan dat er nog geen verplichtingen zijn. Geen verplichtingen zijn ook niet afdwingbaar. En ja, als er nu gestopt wordt gaat er geld verloren. Maar als we verder gaan gaat er ongeveer twee maal zoveel verloren. Stoppen is dus nog steeds wel degelijk zinvol.

Een jaar geleden mocht er over deze cijfers in het openbaar niet gesproken worden. Immers, ze waren geheim. Maar ook in de fractie mocht er niet over gesproken worden. Agendering leidde er steevast toe dat er ruzie ontstond. Vanaf dat moment koos ik er voor om een meer eigen koers te gaan varen. Steeds in de openbaarheid zeggen wat ik  zelf van zaken vond en daarbij benadrukken dat dat ook voor het stadskantoor zou gaan gelden. Het hielp niet om de zaken toch bespreekbaar te krijgen maar leidde er uiteindelijk toe dat de portefeuillehouder in de fractie op 6 januari van dit jaar zijn fractielidmaatschap opzegde en daarbij aankondigde zijn zetel in de raad te behouden. En dat leidde er dan vervolgens weer toe dat diegene in de fractie bleef, maar ik er uit ging. Zolang hij in die fractie zit, zal ik ook niet terugkeren, hoewel ik dat overigens verder best zou willen. Raadsleden zijn er in mijn ogen immers niet om monddode ja-knikkers te worden voor een beleid dat je vanuit je ideologische basisprincipes op geen enkele manier kunt onderbouwen.

Ik blijf het onbegrijpelijk vinden dat mensen die rentmeesterschap voorstaan voor een derde minder ambtenaren een zestig procent duurder gebouw willen realiseren, dat mensen die gespreide verantwoordelijkheid voorstaan wel investeren in een gemeentekantoor maar beknibbelen op eigen initiatief, dat mensen die voor solidariteit zeggen te staan de eigen huisvesting willen oppimpen, maar bezuinigen op ontwikkelingskansen op bijvoorbeeld cultureel en sportgebied en dat mensen die zeggen te staan voor gerechtigheid hun eigen politieke vrienden willens en wetens voorliegen met de stelling dat huisvesting niet duurder wordt.

Ik vind het onbegrijpelijk dat mensen vanuit de oppositie wel kritiek durven uiten, maar vanuit een coalitierol verworden tot tandeloze tijgers, die alleen maar bang zijn om uit de coalitie te worden gegooid. Wat heeft macht nu voor zin als je met die macht je idealen niet kunt nastreven? Wat heeft macht nu voor zin als macht alleen pluche aan je kont is? Wat heeft macht voor zin als je zelfs niet eens in de achterkamer mag zeggen wat je vindt en wilt, als je structureel je eigen verkiezingsprogramma in de prullenbak ziet verdwijnen?

Waarom daarentegen niet de parkeertarieven laag gehouden – zoals jarenlang geroepen –  in plaats van een preconceptie motie, bibliotheek en buurthuis gecombineerd in plaats van beide gesloten, het vuil elke week opgehaald zoals allemaal in het verkiezingsprogramma staat? Waarom geen restauratie van de Nieuwe Kerk als je voor toerisme bent maar wel ijveren voor een eenmalige radioweek met het Glazen Huis? Waarom kantoren verlaten als je tegen leegstand en verloedering van wijken bent, waarom nieuwe woontorens met ‘stedelijke allure’ als je volgens je verkiezingsprogramma vooral veel groen in wijken wilt? Waarom woonlasten verhogen via de parkeervergunning als er geen parkeerprobleem is en je ook nog eens de afspraak maakte de woonlasten met niet meer dan het inflatiecijfer bij te stellen?